Apelujemy do premiera Morawieckiego ws. rad pracowników

  • apel rady pracowników

Instytut Spraw Obywatelskich w trosce o prawa pracowników i sytuację firm, w których nie ma związków zawodowych, wysyła apel do Premiera Morawieckiego o rządową nowelizację „Ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji”.

Apel do Premiera jest związany z ujawnieniem przez Państwową Inspekcję Pracy raportu z kontroli przestrzegania przez pracodawców przepisów wyżej wymienionej ustawy. Kontrolerzy PIP wykryli szereg nieprawidłowości w ponad połowie skontrolowanych firm. 


Treść apelu:

Szanowny Panie Premierze,

w trosce o prawa pracowników w 85. procentach firm, w których nie ma związków zawodowych, apelujemy do Pana Premiera o rządową nowelizację ustawy „Ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji” (tzw. ustawa o radach pracowników). Rady pracowników to organizacje pracownicze, których celem jest prowadzenie dialogu społecznego w zakładach pracy. Są pośrednikiem na linii pracownicy–pracodawca. Pozyskują informacje o stanie firmy i przekazują je załodze. Konsultują z zarządami decyzje dotyczące działalności firmy. Są źródłem innowacji i kapitału społecznego w przedsiębiorstwach.

Nasz apel jest związany z ujawnieniem przez Państwową Inspekcję Pracy wyników kontroli w zakresie przestrzegania przez pracodawców przepisów wyżej wymienionej ustawy. Kontrolerzy PIP wykryli szereg nieprawidłowości w ponad połowie skontrolowanych firm. Przykładowo PIP wymienia: nieprzekazywanie radzie pracowników informacji, brak prowadzenia konsultacji z radą pracowników oraz niewłaściwy sposób prowadzenia konsultacji, nieznajomość przepisów ustawy lub błędna ich interpretacja przez pracodawców.

Potrzebujemy dobrej ustawy, która wzmocni Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Potrzebujemy dobrej ustawy o radach pracowników, która wzmocni dialog społeczny pomiędzy pracownikami i pracodawcami w firmach, w których nie ma związków zawodowych. Według raportu CBOS-u z czerwca 2017 roku, tylko 11 procent pracowników, jest członkami związków zawodowych. Efektem dobrego dialogu jest troska pracowników o dobro wspólne, czyli przedsiębiorstwo. Dobry dialog to większe zaangażowanie pracowników w osiąganie lepszych wyników firmy, co przekłada się też na wzmocnienie gospodarki. Przykładem mogą być Niemcy lub kraje skandynawskie.

Senator Zbigniew Romaszewski w 2006 roku mówił: rady pracowników są elementem społeczeństwa obywatelskiego i wydaje mi się, że są one elementem bardzo znaczącym, a o wyżej wymienionej ustawie: […] jest to ustawa w jakiś sposób przełomowa, jest to ustawa zaczynająca zupełnie nowy okres w dziejach stosunków między pracownikami i pracodawcami.

Gdy ustawa wchodziła w życie w 2006 roku, ustawodawca przewidywał, że obejmie 31 tysięcy firm. Niestety przez ostatnie 13 lat rady pracowników się „zwijały”, a nie rozwijały. W szczytowym okresie, rady pracowników działały w ponad 3000 firmach. Niestety dziś ich liczba spadła do około pół tysiąca.

Pan Wiesław Łyszczek, Główny Inspektor Pracy, w podsumowaniu raportu PIP zauważa: Mając na uwadze powyższe rozważania oparte na wynikach przeprowadzonych kontroli oraz aktualnie obowiązujące przepisy prawa pracy można postawić tezę, iż drogą prowadzącą do wzmocnienia pozycji rady pracowników, która miałaby faktyczny wpływ na działania pracodawców, jest zwiększenie zakresu jej uprawnień i przywilejów w drodze nowelizacji przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. W przeciwnym razie lekceważące traktowanie rad pracowników przez pracodawców, które ujawniły przeprowadzone kontrole oraz brak znaczącego wpływu na pracodawcę może w konsekwencji doprowadzić do tego, że taki rodzaj reprezentacji pracowników z czasem w ogóle przestanie funkcjonować.

Szanowny Panie Premierze, do naszego apelu dołączamy projekt nowelizacji ustawy, który przygotował Instytut Spraw Obywatelskich na podstawie konsultacji społecznych z radami pracowników. Nasz projekt może posłużyć Panu Premierowi, jako punkt wyjścia do przygotowania rządowej nowelizacji.

Wyrażamy nadzieję, że występując w roli strażnika dobra wspólnego i kierując się potrzebą zagwarantowania pracownikom praw pracowniczych zdecyduje się Pan na przygotowanie rządowej nowelizacji ustawy o radach pracowników i skierowanie jej do Sejmu.

Pozostajemy w gotowości, by w razie potrzeby przedstawić Panu Premierowi nasze argumenty i włączyć się w proces przygotowywania nowelizacji ustawy.

Z wyrazami szacunku

Rafał Górski

Prezes Zarządu

Instytut Spraw Obywatelskich